در آخرین آماری كه كشورهای دنیا را از نظر سرعت اینترنت خانگی مورد مقایسه قرار داده است، كره جنوبی دارای بیشترین سرعت اینترنت است و ایران در رده 144 دنیا است. واحد اطلاعات اقتصادی اكونومیست در تازه ترین گزارش خود افزود ، سرعت اینترنت خانگی هر كشور را بر اساس حداكثر عملكرد و سرعت اینترنت خانگی بر واحد مگابیت بر ثانیه طی 30 روز گذشته ارزیابی كرده است.

بر این اساس كاربران كشور كره جنوبی همچنان خوش اقبال ترین كاربران اینترنت در جهان به شمار می روند و از سرعتی برابر 34.31 مگابیت بر ثانیه استفاده می كنند. پس از كره جنوبی كشور لتونی با سرعتی برابر 24.46 مگا بیت بر ثانیه، جمهوری مولداوی با 21.76 مگابیت بر ثانیه، ژاپن با 20.38 مگابیت بر ثانیه، سوئد با 20.10 مگابیت بر ثانیه، جزایر آلند با سرعت 19.84 مگابیت بر ثانیه، رومانی با سرعت 18.64 مگابیت بر ثانیه، بلغارستان با سرعت 17.66 مگابیت بر ثانیه، هلند با سرعت 17.15 مگابیت بر ثانیه و لیتوانی با سرعت 16.79 مگابیت بر ثانیه به ترتیب رتبه های دوم تا دهم را به خود اختصاص داده اند.

كشورهای توسعه یافته ای از قبیل سوئیس، آلمان، دانمارك و بلژیك رتبه های 15 تا 18 را اشغال كرده اند و فرانسه، آمریكا و روسیه به ترتیب در رتبه های 20 و 28 و 29 قرار گرفته اند. كانادا و انگلستان نیز در جایگاه 32 و 33 قرار دارند. از میان 152 كشور بررسی شده ایران پس از كشورهایی مانند ونزوئلا، نیجریه، بولیوی، عراق و پاراگوئه با سرعتی برابر 0.61 مگابیت بر ثانیه در رتبه 144 قرار گرفته است. پس از ایران تا انتهای لیست كشورهای لبنان، هائیتی، السالوادور، افغانستان، مالی، گواتمالا، زیمبابوه و یمن باقی مانده اند.ایران کشوری است که ادعا دارد در سال 1400 شمسی (تا 11 سال بعد)، تبدیل به کشور برتر خاورمیانه خواهد بود در حالیکه مسئولین دولتی آن هنوز به تکنولوژی های ارتباطی به دید یک "تهدید" نگاه می کنند که مانع پیشرفت در زمینه IT می باشد.

در حالیکه طبق آخرین تحقیقات دو موسسه پژوهشی معتبر به نام‌های Pew و PEJ اعلام شد که استفاده از اینترنت به عنوان منبعی برای کسب خبر، روز به روز در حال افزایش است و دنیای اینترنت بعنوان اولین منبع آگاهی از اخبار برای مردم عنوان شده است، دولت ایران اقدامات عجیبی در این زمینه اتخاذ می کند.

معاون توسعه و مدیریت شبكه شركت فناوری اطلاعات گفت: پس از چند دوره تعیین مهلت، تا پاییز سال جاری به سایت‌های دولتی برای انتقال میزبانی به داخل كشور مهلت داده شده و در غیر این صورت فیلتر خواهند شد. علی اصغر انصاری در گفت‌وگو با فارس در خصوص تعیین مهلت وزارت ارتباطات برای انتقال میزبانی سایت‌های دولتی به داخل كشور گفت: در سال‌های گذشته براساس تبصره 13 تصمیم نامه سال 86 نمایندگان ریاست جمهوری و از سوی شورای عالی فناوری چندین بار برای این موضوع مهلت تعیین شده بود كه علیرغم مهلت‌های داده شده برخی دستگاه‌های دولتی میزبانی سایت‌های خود را به داخل كشور منتقل نكردند. وی در خصوص اینكه با توجه به سابقه تعیین مهلت برای انتقال میزبانی و عدم استفاده برخی سازمان‌ها از فرصت‌های داده شده، آیا این ضرب الاجل این بار ضمانت اجرایی خواهد داشت، گفت: پیشنهاد ما این است كه تا مهرماه سازمان‌هایی كه از این فرصت برای انتقال میزبانی استفاده نكنند فیلتر شوند، زیرا این بار برای هر دو سوی این مسئله (مشتری‌ها و ارائه كننده خدمات) شرایطی را قائل شده‌ایم تا عرضه و تقاضا بازار با هم منطبق شود.

با این حساب در صورتی که حتی سایت های دولتی بدنبال میزبان بهتری برای سایت خود باشند، نیز فیلتر می شوند. بیاد دارم چند سال پیش به تمامی سایت های ایرانی در چند نوبت مهلت دادند تا در سایت ساماندهی عضو شوند وگرنه ممکن است فیلتر شوند و علی رغم اطلاع رسانی وسیع در تمامی بخش های خبری سیما، تنها سایت های آماتور در سایت ساماندهی عضو شدند. با توجه به سابقه مسئولین دولتی ایران در بستن مسیر های اطلاع رسانی بین المللی از جمله قطع ارتباط اینترنت بمدت چند هفته در تابستان سال گذشته، قطع سرویس ارسال sms در بهار گذشته بمدت بیش از بیست روز، قطع مکالمات تلفنی در مناسبت های خاص، ارسال پارازیت بر روی شبکه های خبری ماهواره ها و ...، کاربران ایرانی اینترنت بیم آن را دارند که نکند مسئولان بدنبال یک "اینترنت بسته" در داخل کشور هستند و با انتقال همه سایت های دولتی به داخل، صرف نظر از مباحث فنی و امنیتی آن،  می خواهند بهانه ای برای عدم قطع اینترنت در آینده بدست کاربران ندهند!!؟

چندی پیش  پس از اینکه گوگل اعمال سانسور برای دولت چین رو قبول نکرده بود، سرویس ایمیل رایگان گوگل، Gmail، نیز در ایران از دسترس خارج شد. در پی این اختلالات مسئولان کشور ضمن تائید خبر، از هرگونه اظهار نظر در مورد دلایل فیلترینگ یا احتمال رفع آن خودداری کرده و توضیحات مشروح را به آینده موکول کردند. مدیرعامل شرکت فناوری اطلاعات نیز در سخنانی غیر حرفه ای گفت : "درمورد بسته شدن جی‌میل اگر هر كسی اعتراضی داشته باشد باید به سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منتقل كند. کاربرد دولت الكترونیكی هیچ ربطی به سرعت اینترنت ندارد و و بنده معتقدم با همین سرعت می‌توان كاربردهای تجارت الكترونیكی را عملیاتی كرد. از نظر بنده این یك فرصت حساب می‌شود و باید مردم كشور به سمت ایمیل ملی هدایت شوند به عبارتی تا زمانی كه ما به خارجی‌ها اعتماد كنیم توسعه فناوری اطلاعات در داخل نخواهیم داشت و این یعنی اینكه باید به دولت و كشور اعتماد كنیم."!!؟

و اما جدا از مشکلات فنی و عدم وجود پشتیبانی های مؤثر در سیستم های ایرانی، علت اصلی عدم استفاده ایرانیان از سرویس های ایمیل ایرانی همین بحث "اعتماد" است! سردار مقدم، فرمانده نیروی انتظامی در حوادث سال اخیر گفته بودند: "مردم بدانند كه اس ام اس و ایمیل هایی كه ارسال می كنند، از طریق سیستم هایی كاملاً كنترل می شود آنها نباید تصور كنند كه آنتی پروكسی ها و غیره موجب عدم شناسایی آنها می شود." جدای از بررسی دیدگاه فنی آن که بیشتر شبیه تهدید بود تا واقعیت، همین عوامل سدی برای اعتماد مردم به سیستم های وابسته یا حامی دولت آقای احمدی نژاد در استفاده از تکنولوژی های امروزی می باشند.

از عجایب روزگار، برخی کارهای مربوط به فیلترینگ در ایران است، گویا سیستم ایران مارکت سنتر (طرف قرارداد با شرکت پست جمهوری اسلامی ایران) که دیروز گفتم، خیلی وقته که فیلتر شده بوده و عجیب ترین مورد اینکه فیلتر شدن حتی دامنه های آی آر (.ir) یعنی اینکه قراره بزودی با "اینترنت بسته" مواجه باشیم. تمامی توسعه دهندگان وب این کار ها رو یک "مسخره بازی بزرگ" می دونند و عاقبت خوشی برای آن نمی توان متصور شد.اما نکته جالبی که بهانه ای برای ارسال این مطلب بود در مورد تناقضات رفتاری کمیته فیلترینگ کشور است. چندی پیش در اقدامی غیر منتظره سرویس های وبلاگ دهی بلاگفا و پرشین بلاگ مسدود شده بودند که البته علل آن مشخص نشد. نکته خنده داری که توجه همگان رو جلب می کرد این بود که با مراجعه به آدرس این دو سرویس دهنده و نمایش صفحه معروف لینک های مفید همانطور که در عکس زیر هم مشاهده می کنید نام این دو سرویس بعنوان لینک های مفید به کاربر پیشنهاد می شوند! یعنی هم این سایت مورد تایید است که در دایرکتوری لینک های صفحه جایگزین همه سایت های فیلتر شده آمده و هم این  که خود سایت فیلتر است!!!

در پی فیلترینگ های افسارگسیخته، در هفته های گذشته شاهد فیلتر شدن چندین باره بزرگ ترین موتور جستجوی اینترنتی، Google، بودیم. بار اول علت آن اشتباه فنی اعلام شد و بدون نیاز به دادن تعهدنامه کتبی از طرف مدیران گوگل به نزدیک ترین اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی (!!!)، پس از زمان کوتاهی در پی خبررسانی های فوری خبرگزاری های اینترنتی، رفع فیلتر گردید ولی چند روز بعد دوباره این مورد بمدت چند ساعت تکرار شد و شاید دوباره نیز تکرار شود. همچنین در هفته های گذشته شاهد فیلتر شدن دامنه اصلی پرشین بلاگ و بلاگفا بودیم. بلاگفا که بزرگترین ارائه دهنده خدمات بلاگینگ رایگان در ایران است در دامنه اصلی خود فاقد هرگونه محتوای خاص بود که باز علت انسداد آن اشتباه فنی اعلام شده و رفع فیلتر گردید. کلوب دات کام، بزرگترین سایت اجتماعی ایران و پربازدید ترین سایت ایران با بیش از یک میلیون کاربر ایرانی، نیز نمی توانست از این موارد مستثنی باشد. در نوبت اول دامنه اصلی و پس از اعتراض فقط قسمت های از آن غیر قابل دسترس شد. امروز نامه سرگشاده ای از مدیر Cloob و سیستم میهن بلاگ به "کمیته فیلترینگ کشور" منتشر شد که در آن اعتراض شدید جامعه مجازی کشور به این امور سلیقه ای خاطرنشان شده است.

امروز صبح (15 تیر 89)، هنگام انجام یک خرید اینترنتی متوجه شدم سایت irmc.ir که مربوط به خدمات انجام خرید شرکت پست و رهگیری مرسولات است و تقریباً تمامی فروشگاه های اینترنتی ایران به آن متصل و از آن طریق ارتزاق می کنند نیز فیلتر شده است! شاید این هم اشتباه فنی بوده و تا چند ساعت، آن هم در صورتی که که در سایت ها سر و صدا بپا کند، رفع فیلتر گردد. موضوع این است که اگر سایتی آنقدرمعروف نباشد که فیلتر شدن آن سر و صدا بپا کند دیگر هیچ امیدی به رفع فیلتر آن نیست. گویا کمیته فیلترینگ ایران وظیفه ای غیر از مبارزه با سایت های غیر اخلاقی را در سرلوحه کار خود قرار داده و با هدف قرار دادن تمامی سایت های مورد استقبال کاربران، قصد فلج کردن مباحث مربوط به "تجارت الکترونیک"، "آزادی اطلاعات"، "تحقیقات علمی" و ... را دارد. در گفتگو هایی که با همکاران خود داشته ام همگی از این امر ابراز نا امیدی و دلسردی کرده و به این اعتقاد رسیده اند که دیگر در ایران نمی شود به کار مجازی و مدیریت وب سایت پرداخت. این نوع برخورد، عرصه  فضای مجازی ایران را برای وب سایت های خارجی که با مهندسی افکار و با حمایت دولت های غربی به فعالیت می پردازند را بازتر می کند و موجب افول محتوای مجازی ایرانی و گسترش تهاجم اطلاعاتی غرب خواهد بود و بقول دوستمان، این روش خطا است و غایتش چون روز روشن!