خاطرات یکم خرداد سال 85

توجه: این مطلب سه ماه پیش نگاشته شده و بخاطر مسائل روز کشور، ضمن عذرخواهی از خوانندگان وبلاگ، اکنون منتشر می شود.

چند روز پیش سالگرد قیام مردم آذربایجان در اعتراض به شئونیسم حاکم در دولت در پی توهین یکی از روزنامه های دولتی (ایران) به ملت ترک بود. بعلت حذر از ایجاد حساسیت، تصمیم گرفتم این مطلب رو با تاخیر منتشر کنم. می دانیم که پس از به روی کار آمدن احمدی نژاد، ایشان که خود کمترین رأی را بین مردم آذربایجان (علی الخصوص استان اردبیل) به خود اختصاص داده بودند، زنجیره ای از حرکت های قوم گرایانه فارس در درون دولت انجام گرفت. برای مثال، ایشان شخصی را که در دوران ریاستش بر صدا و سیما شاهد توهین های مکرر در تلویزیون حکومتی ایران به ترک زبانان بودیم را بعنوان وزیر فرهنگ برگزیدند، همچنین ایشان فردی را که آذربایجان را سرزمین اکراد نامید و اکثریت فقها با وی مخالف بودند را بعنوان مشاور خود و سوگلی کابینه برگزیدند، در این سه سال ریاست جمهوری احمدی نژاد، بانک مرکزی اقدام به چاپ اسکناس مضحکی با حدیثی جعلی و با طرح قوم گرایانه ای منتشر کرد، در این دوران، تیم ملی فوتبال با نام ستارگان پارس راهی جام جهانی شد، در این دوران بر خلاف نظر رهبری که سالی را با نام اتحاد ملی نامگذاری کرده بودند، هیچگونه اقدامی جهت تحقق حقوق اولیه قومی در ایران انجام نگرفت و ده ها مورد دیگر... و یکی از این اقدام ها چاپ کاریکاتور گستاخانه ای در روزنامه دولتی ایران برای توهین به ملت ترک در همان اوایل ریاست جمهوری احمدی نژاد بود که منجر به تظاهرات های میلیونی در آذربایجان شد بگونه ای که در یکم خرداد قیام میلیونی تبریز با چند کشته و مجروح بارزترین آن ها بود...

توجه: تصاویر بکری از بازتاب این حوادث در نشریات کشورهای دیگر در آرشیو شخصی ام داشتم که متاسفانه نتوانستم آن ها را بیابم و در اولین فرصت اضافه خواهند شد.

چند روز پیش جهت ارسال sms با مشکل مواجه شدم و تازه یادم آمد که شرکت مخابرات هر ساله در این روز سرویس های پیام کوتاه و گاهاً تماس تلفنی را از کار می اندازد! و این باعث شد خاطره زیر یادم بیاد:

روز دوشنبه، اول خرداد 85: چند روزی میشد که همکارم از تظاهرات مختلف در شهرهایی همچون تهران و همدان و غیره و مخصوصاً از دانشگاه تهران که در اعتراض به کاریکاتور توهین آمیز ایران جمعه بود، خبر میداد. از امروز صبح صداهای عجیبی مانند تیر اندازی به گوش می رسید و من که از اول صبح در محیط کار بودم، از قضیه خبر نداشتم تا اینکه مسئول خدمات شرکت با چشمانی گریان وارد شرکت شد، پس از پرس و جو متوجه شدیم که علت این گریه، گاز اشک آور های متعددی بود که نیروهای ضد شورش برای اینکه دو بخش شهر رو از هم جدا کنند در قسمت میانی با تدابیر بسیار شدید امنیتی مانع بهم رسیدن دو سیل قیام کنند گان به هم شده اند.

این صفحه بلافاصله از آرشیو الکترونیکی روزنامه ایران حذف شد!

گویا قرار بود با هماهنگی های قبلی، مردم تبریز و اصناف که در آن روز بخاطر تحصن، بازار تبریز رو تعطیل کرده بودند، ساعت 4 در راسته بازار و جلوی استانداری تظاهرات مدنی خود را برای بیداری مسئولین انجام دهند، از آن سو، صبح آن روز دانشجویان از دانشگاه آزاد تبریز حرکت خود را آغاز و با رسیدن به جلوی دانشگاه تبریز در فلکه دانشگاه، جمعیت آن ها چند ده برابر شده بود و این دو جمعیت انبوه قصد داشتند تا بهم رسیده و با صدای واحدی اعتراض مدنی و منطقی خود را به گوش ناشنوای مسئولین استان برسانند تا عاملان این توهین مجازات شوند. این جمعیت معترضان چنان انبوه شد که یک سر آن در چهار راه آبرسان و سر دیگر در میدان ساعت بود. تظاهرات کاملاً مدنی و آرام بود تا اینکه نیروهای خود سر و تندرو یقه سفید موتوری که با چفیه صورت خود را پوشانده بودند با سلاح های سرد و گرم و به حالت وحشیانه به فرزندان ملت حمله ور شده و این تجمع عظیم و آرام را به خشونت و تشنج کشاندند. آمار کشته و زخمی های این سرکوب در وب سایت های خبری مختلف به همراه تصاویر کشته شدگان بعد ها منتشر گردید. با به تشنج کشیده شدن این قیام، مردم به سوی خودرو ها و اتوبوس های دولتی و بانک ها حمله ور شده و با به آتش کشیدن تعداد بسیار زیادی از آن ها، قصد فروکش کردن خشم خود را داشتند. آمار این جریان را می توانید با جستجوی ساده ای در گوگل بدست آورید. من به شخصه، یادم می آد که وقتی دستگاه های دولتی اعلام کردند که هیچ خونی در این جریان ریخته نشده، برخی سایت ها مثل بارتاب مجبور شدند تصاویری از به خون غلتیدن جوانان رو از متن خبر های خود حذف کنند.

نیروهای تندرو را نمی توان بسیجی نامید زیرا بسیجیان واقعی نیز در میان اعتراض کنندگان حضور داشتند با این تفاوت که مثلاً بجای شعار "بیز اؤلؤمه راضییوق - بابکین سربازیوق" می گفتند "بیز اؤلؤمه راضییوق - خامنه ای سربازیوق"! نکته بسیار مهم این قیام، اتحاد بین تمام قشر های مختلف مردمی علیه شوونیسم فارس بود به حدی که تمام این اعتراضات بصورت کاملاً خودجوش بوده و در بین مردم از پیرمرد بقال گرفته تا جوان بسیجی، از کارگر ساده گرفته تا دانشجوی دکترا، همگی حضور داشتند و حتی این امر باعث شده بود که گروه های تجزیه طلبی که با هم اختلاف نظر داشتند بیانیه های مشترک صادر کنند و فردای آن روز از طریق اینترنت دیدم که حتی آقای چهرگانی نیز در تلویزیون GunAz TV در برنامه ای حاضر شدند!

برگردیم به همان روز...، همزمان با قیام تبریز شهر های دیگر آذربایجان نیز بپا خواسته بودند و در برخی شهر ها مثل سولدوز و حتی در روستا ها با نهایت شدت اعتراضات انجام گرفت و شهر هایی مثل اورمیه نیز روز بعد با شعار "اورمیه اویاق دیر - تبریزه دایاق دیر" به سرکوب قیام تبریز پاسخ دادند. اخبار قیام شهر های دیگر آذربایجان را از آرشیو خبرگذاری ها بخوانید. همزمان با قیام تبریز، مردم زنجان نیز بپا خواسته بودند ولی بعلت درایت استاندار و امام جمعه آنجا که در جمع مردم بودند، هیچ تشنجی صورت نگرفت ولی استاندار آذربایجان شرقی خود را پشت در ها پنهان کرده بود و این امر موجب خشمگین شدن مردم و حمله بسوی دژبانی استانداری شد که حتی برخی ها نیز خواهان تصرف استانداری بودند. از طرف دیگر، دانشجویان در پی عدم اطلاع رسانی صدا و سیمای استانی برای پوشش خبری چنین اتفاق عظیمی بسوی نگهبانی صدا و سیما یورش بردند که یگان های ویژه از ترس تصرف صدا و سیما، مردم بی سلاح را مورد عنایت (!) قرار دادند.

اتفاقات آن روز بسیار عظیم تر از چیزی بود که من بخاطر دارم و صدای قیام تبریز به گوش همه جهان رسیده بود جز گوش آقای احمدی نژاد! آن شب در خبر ساعت 23 تلویزیون تبریز، صدا و سیما تحت فشار مردم مجبور شد به این قضیه بپردازد. خنده دار ترین مورد در این گزارش این بود که استاندار آذربایجان شرقی را نشان می دادند و هنگام پخش سخنان وی، در گوشه تصویر، نا آرامی های را نشان می دادند. دقیقاً در لحظه ای که جناب آقای استاندار گفتند که هیچ حمله ای به استانداری نشده و اصلاً خشونتی در کار نبوده (؟!) بر حسب تصادف در تصویر، پیرمردی را نشان دادند که با سنگ به نگهبانی استانداری حمله ور می شد و شیشه های آن را می شکست!!! انعکاس ها و حواشی این قیام در سرتاسر جهان بسیار پررنگ بود ولی در صدا و سیمای ایران هیچ خبری از این موضوع گفته نشد!!! تنها در خبر 21 شبکه اول، یک بار وزیر فرهنگ آمد و با کم اهمیت نشان دادن قضیه، بجای تقبیح کار خودشان، بر روی قضیه سرپوش گذاشت!

نکته جالب دیگر این بود که علیرغم تخریب کامل چندین بانک دولتی و اتوبوس های یگان ویژه و خودرو های سپاه (؟!)، هیچگونه خسارت هر چند کوچکی به اشخاص، خودرو ها یا مغازه های شخصی و حتی بانک های خصوصی وارد نشد و هیچ سرقتی از بانک های به آتش کشیده شده گزارش نگردید. تا حدود 10 روز هم که سرویس های موبایل کاملاً قطع بودند تا بین مردم هماهنگی صورت نگیرد. تنها منبع خبری مردم، وب سایت های اطلاع رسانی بودند که گزارش لحظه به لحظه از تظاهرات ارائه می دادند. تا مدتی هم هر خبری می شد شبانه فعالان معترض را می گرفتند تا اگر فردایش قیام مجددی رخ دهد، رهبریتی بین مردم نباشد. در مورد نیرو های که با لباس مقدس بسیج به مردم حمله ور می شدند: من خودم یادم هست که شب آن روز که از محیط کار به خانه بر می گشتم و در اثر سرکوب شدید و همچنین ریزش شدید باران، کم کم قیام کنندگان دسته دسته شده و به خانه ها می رفتند، دیدم عده ای که با چفیه صورت خود را پنهان کرده بودند سوار بر پشت یک تویوتا با زنجیر و چوماق در میدان ساعت گشت زده و موجب ارعاب مردم می شدند. حالا نمی دانم اگر این ها جزو نیرو های انتظامی بودند پس چرا لباس پلیس بر تن نداشتند و اگر نبودند پس چرا دستگیر نمی شدند؟؟!

فردای آن روز بیاد ماندنی که یادآور غیرت ملت ترک تا سال ها خواهد بود، برخلاف ادعای مسئولین دولتی که قضیه را کم اهمیت و جمعیت را اندک و تخریب ها را تکذیب می کردند، کم کم فضای آزاد سایبر حقایق را برملا ساخت. تصاویر ویدیوئی در بخش فیلم های سایت گوگل نشان از فوق العاده زیاد بودن جمعیت معترض داشت! عکس های فراوانی که در بخش فوتو های سایت یاهو بود، خبر از تخریب ها و آتش سوزی های گسترده داشت. تصاویری که با دوربین های شخصی از جمع معترضان گرفته شده بود کم کم در روزنامه های کشور های همسایه و وبلاگ های شخصی منتشر شدند و بعد از چند ماه فیلمی مستند از تصویر های گرفته شده جمعیت انبوه از موبایل ها ساخته شد. نکته جالب این فیلم نشان دادن بخشی بود که در آن عده ای از مردم بصورت زنجیره انسانی حلقه هایی تشکیل می دادند تا زن ها و بچه های مردم را از یک سوی خیابان تا سوی دیگر، از بین جمعیت رد کنند در حالیکه عده ای نیروی یقه سفید با کتک زدن دختران دانشجو، مدعی می شدند که پانتورکیست ها دانشجویان فارس زبان را کتک می زنند!!

... این ها بخشی از خاطرات بود و نظر هر شخص آزاد است!

تقسیم قومیتی-زبانی مردم ایران که در آن آذربایجانی ها بدون احتساب سایر اقوام ترک زبان ایران
از فارس زبان ها پرجمعیت تر هستند اما ...